SPOSOBY RADZENIA SOBIE ZE STRESEM PRZED EGZAMINEM, JAK POPRAWIĆ FUNKCJONOWANIE, BY BYĆ ODPORNYM NA STRES

Jeśli wkrótce czeka Cię egzamin, ten tekst może Ci się przydać.

1. Będziesz się bać? – stres będzie Twoim sprzymierzeńcem. Napięcie nerwowe jest nieodłącznym czynnikiem naszych przeżyć emocjonalnych. Udowodniono, że stres może pomóc w nauczaniu i podchodzeniu do egzaminów. Jeśli do egzaminu podchodzi się będąc w stanie lekkiego stresu - jest się wtedy lepiej skoncentrowanym i zmotywowanym. Poziom adrenaliny w organizmie lekko wrasta, a to powoduje lepszą pracę mózgu. Przed egzaminem zamiast skupiać uwagę nad tym, jak bardzo się denerwujesz, lepiej koncentrować się na tym, co już umiesz i czego jeszcze musisz się nauczyć. Zamiast rozczulać się nad sobą i rozpaczać, że na pewno nie zdasz, bardziej zastanów się nad tym, co jeszcze da się zrobić, żeby do maksimum zwiększyć zasób Twojej wiedzy. Wtedy stres zamiast oddziaływać destrukcyjnie, będzie Ci pomagał, mobilizując organizm do lepszego myślenia.
2. Dobrze się odżywiaj. Podczas dłuższych przygotowań do egzaminów, nie powinno się zapominać o różnorodnej diecie. Wszystkie posiłki  bogate w witaminy i mikroelementy są ważne w łagodzeniu stresu. W posiłkach powinno być dużo: cynku, witaminy A i B, magnezu, fosforu. Pamiętaj o dużej ilości owoców i warzyw, które wspomagają koncentrację. Najlepszymi napojami są soki z naturalnych owoców, woda mineralna i zielona herbata. Nie pij nadmiernej ilości kawy i coca-coli, które podobnie jak alkohol i nikotyna wypłukują witaminę B i magnez. Mocna, czarna herbata też nie należy do najzdrowszych.
3. Uczyłeś się, czy nie? Jeżeli nie przygotowywałeś się do egzaminu odpowiednio wcześnie i czujesz, że jeszcze sporo Ci wiedzy brakuje, ucz się do końca. Twój mózg nie jest przepracowany ani przepełniony dużą ilością informacji, bo po prostu się nie uczyłeś. Wtedy i tak to, co zapamiętasz na dzień przed egzaminem, może być bardzo przydatne.
4. Ale jeśli jesteś w I lub w II klasie i do testów masz jeszcze trochę czasu, warto zastosować techniki skutecznego uczenia się, o czym będzie w kolejnym tekście.
5. Przed egzaminem wypocznij. Jeżeli do egzaminu przygotowywałeś się przez dłuższy czas, musisz pozwolić swoim komórkom mózgowym na odpoczynek i spokojne poukładanie wiadomości. Wtedy, przed samym egzaminem stres Cię nie sparaliżuje - nie będziesz miał poczucia, że masz galimatias w głowie. Na dzień przed testem oderwij się od tego, o czym myślałeś przed ostatnich kilka dni, czy tygodni: poruszaj się, idź na basen, czy spacer; tylko nie przesadź: nie nabaw się kontuzji i nie przezięb się. W ostatnią noc przed egzaminem nie powinno się ślęczeć nad książkami, bo prędzej namieszasz sobie w głowie, niż się czegoś jeszcze douczysz. Na egzamin lepiej iść wypoczętym. Jeżeli będziesz wypoczęty i zrelaksowany, ale też odpowiednio skupiony, informacje, które wcześniej przeczytałeś lub wysłuchałeś podczas lekcji powinny się przypominać, a Ty tylko będziesz robił z nich użytek.
6. Wyśpij się. Wiadomo, że w noc poprzedzającą egzamin trudno zasnąć, ale trzeba się starać jakoś zrelaksować: Można iść na późny spacer, przewietrzyć pokój, wziąć ziołową kąpiel. Zasypiając należy pomyśleć o czymś przyjemnym, zupełnie nie związanym z nauką. Egzamin dopiero następnego dnia, pozwól sobie na odrobinę przyjemności, myśląc przed zaśnięciem o czymś, co pozwoli Ci się zrelaksować. Daj Twojemu mózgowi czas na odprężenie i odpoczynek. Gdy śpisz mózg „przepakowuje i układa” zasoby pamięci, sen jest do tego niezbędny. Z tego względu sen warto też wykorzystywać na co dzień, gdy masz sporo nauki a drugiego dnia nie musisz zrywać się o świcie: po powrocie do domu (najlepiej pieszo, żeby się dotlenić) i zjedzeniu obiadu, warto zasnąć na ok. ½-1 godzinę. Po takiej drzemce lepiej, więcej i na dłużej zapamiętasz.
7. Co Ci nie pomoże? Negatywnymi czynnikami, które nie pomagają zwalczyć stresu, a wręcz go potęgują jest alkohol, amfetamina, zbyt duże wymagania wobec siebie ale też gwałtowne uczucia i emocje.
8. Używek po prostu nie przyjmuj. Uważaj z płynami, które w reklamach „dodają skrzydeł”, mogą zwiększać zdenerwowanie i zaburzać zachowanie.

Wymagania wobec siebie trzeba było mieć podczas systematycznego przygotowania się do egzaminu. Teraz powtarzanie sobie, że „Ty musisz” może głównie spotęgować napięcie. To z kolei spowoduje, że podczas egzaminu możesz stracić jasności umysłu, a w konsekwencji możesz mieć trudność w odtworzeniu nauczonych informacji, albo źle rozłożysz czas egzaminu. Nieważne, co musisz, ważne, żeby podejść do egzaminu na spokojnie, bo tylko w ten sposób jesteś w stanie nie zaprzepaścić pracy, którą włożyłeś w przygotowania.

A co z gwałtownymi uczuciami i emocjami? No cóż, musisz mieć świadomość, że sytuacja przed i podczas egzaminu zwiększy Twoją drażliwość. Staraj się nie rozstrzygać w tym czasie istotnych spraw, które mogą poczekać na „po testach”.

Rodzice też się denerwują, chcieliby, żebyś dobrze sobie poradził, więc też różnie mogą znosić tę sytuację. W dniach przed ważnymi egzaminami rodzice powinni przede wszystkim nie okazywać nadmiernego zdenerwowania i emocji dziecku, ale też nie narzucać się z nadmierną pomocą, zabezpieczyć spokój, pozwolić samemu sobie poradzić ze stresem. Rodzice powinni być obok dziecka, wspierając od czasu do czasu dobrym słowem i optymizmem.

Opr. Violetta Olszak (inspiracją był tekst Kuby)