Podpowiedzi dla gimnazjalistów- Jak poprawić funkcjonowanie, zyskać dobre samopoczucie, co zrobić by być odpornym na sytuacje stresowe,również te nie związane z sytuacją egzaminacyjną ?

O co warto zadbać? O czym nie powinniśmy zapomnieć?

1. Dobre relacje z innymi (tu m.in.: zadbanie o różne poziomy komunikacji, zarówno komunikację werbalną, jak niewerbalną i parawerbalną; bycie fair; jasność i jawność; nie pielęgnowanie uraz, nie wchodzenie w intrygi).

Na poprawę relacji z innymi istotnie również wpływa:

• spokój, umiejętność opanowywania emocji; jasna komunikacja swoich uczuć i emocji,
• zadbanie o poprawną komunikację (skuteczną, fortunną)
• szacunek do drugiej osoby (bez względu na wiek i stanowisko(!), również do młodszych koleżanek i kolegów),
• gdzie to możliwe wspólnie ustalanie reguł/ negocjowanie,
• bycie elastycznym (warto ustępować w sprawach dla mnie błahych a ważnych dla drugiej strony a upierać się i być konsekwentnym przy istotnych dla sprawy),
• dotrzymywanie zobowiązań, przestrzeganie ustaleń, trzeba informować o konieczności zmiany wcześniejszych ustaleń,
• stosowanie jasnych kryteriów, wspólnie akceptowanych (unikać „tak ma być, bo ja tak chcę”),
• nie kłamać, nie wprowadzać w błąd, nie fałszować; jeśli coś się nie uda, coś nie wyjdzie, to każdemu może się zdarzyć, lepiej o tym powiedzieć niż udawać, że jest OK,
• stosowanie wzmocnień pozytywnych (nagród/pochwał), głównie społecznych oraz dotyczących przywilejów lub aktywności,
• zadbanie o dobro swoje ale i drugiej osoby,
• stosowanie zwrotów i przestrzeganie zwyczajów grzecznościowych (magiczne „proszę, przepraszam”, „dziękuję” są najlepszą i najprostszą inwestycją w dobre relacje z innymi),
• pomoc słabszym.

2. Dobre samopoczucie; co je poprawi?

• ważne jest zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb (np. jedzenie, spanie, bycie potrzebnym, itd.),
• odpoczynek (powinny być zachowane proporcje między pracą, typami aktywności a odpoczynkiem),
• uporządkowanie swoich prywatnych spraw, nie przenoszenie stresu/ złości/ frustracji na inny teren; może warto skorzystać z pomocy psychologa, by o tym pogadać? Jeśli sam/ sama z czymś sobie nie radzisz, pomyśl, kto może Ci pomóc tę sprawę rozwiązać; może spojrzenie na sprawę kogoś obcego będzie pomocne?
• rozwijaj hobby, pasje, przyjemności; realizuj marzenia; może w przyszłości pomoże Ci to wybrać zawód? A TERAZ NA PEWNO POPRAWI SAMOPOCZUCIE,
• zadbaj o siebie, swój rozwój, realizację spraw ważnych „dla mnie”, dowartościo-wywanie się,
• bądź optymistą, z każdej sytuacji musi być jakiejś wyjście; stosuj terapię śmiechem.

3. Jeśli chcesz mieć wpływ na to, co robisz, jakie podejmujesz decyzje –NIE PIJ ALKOHOLU, NIE ZAŻYWAJ NARKOTYKÓW, NIE STOSUJ DOPALACZY.

4. Asertywność. Realizuj swoje sprawy, miej swoje zdanie ale pamiętaj, że inni też mają prawo mieć swoje zdanie i ono nie musi być jednakowe z Twoim.

5. Umiejętność odmawiania. Trzeba dużej odwagi, by powiedzieć: ”NIE, MNIE TO NIE PASUJE”, by mieć swoje zdanie i o tym móc powiedzieć, gdy inni wolą coś innego. Ale każdy z nas powinien SAM rozstrzygać, co jest dla niego dobre i odmawiać, gdy inni namawiają na coś, co może mieć złe skutki.

opr.Violetta Olszak

Chełm, marzec 2008;

Literatura, którą warto poczytać:

Hall R.V., Hall M.L., Jak stosować wzmocnienia,

Goleman D., Inteligencja emocjonalna w praktyce,

Argyle M., Psychologia stosunków międzyludzkich,

Nęcki Z., Komunikacja międzyludzka,

Halin S., Jak mówić, żeby nas słuchali,

Birkenbill V., Sygnały ciała,

Steward J., Mosty zamiast murów